رجشمار، لا، شانه و تراکم فرش؛ این اعداد چه معنایی دارند؟
هنگام خرید فرش احتمالاً با اصطلاحاتی مانند فرش ۵۰ رج، نائین ۶ لا، فرش ۷۰۰ شانه یا تراکم ۲۵۵۰ روبهرو شدهاید. این اعداد درباره ظرافت، نوع بافت و ساختار فرش اطلاعات مهمی ارائه میدهند، اما همه آنها برای یک نوع فرش استفاده نمیشوند.
بهطور کلی:
- رجشمار برای فرش دستباف استفاده میشود.
- اصطلاح «لا» بیشتر مخصوص فرش دستباف نائین است.
- شانه و تراکم برای معرفی فرش ماشینی به کار میروند.
شناخت این اصطلاحات علاوه بر انتخاب بهتر فرش، در نگهداری و انتخاب روش مناسب شستشوی آن نیز اهمیت دارد.
رجشمار فرش چیست؟
رجشمار یکی از معیارهای بیان ظرافت فرش دستباف است. برای تعیین آن، تعداد گرههای موجود در قسمت مشخصی از عرض فرش را از پشت آن شمارش میکنند.
برای مثال، در بسیاری از فرشهای تبریز اگر در عرض ۷ سانتیمتر ۵۰ گره وجود داشته باشد، فرش را ۵۰ رج مینامند.
هرچه رجشمار افزایش پیدا کند، گرهها کوچکتر و بافت ظریفتر میشود. به همین دلیل بافنده میتواند گلها، خطوط منحنی، چهرهها و جزئیات بیشتری را در نقشه اجرا کند.
اصطلاح رجشمار در فرشهای دستباف مناطق مختلفی مانند تبریز، قم، اصفهان، کاشان، کرمان و برخی فرشهای بیجار و سنندج و همچنین در تابلوفرشها و فرشهای ابریشمی کاربرد دارد.
رجشمار بالا چه ویژگیهایی دارد؟
فرشهای رجشمار بالا معمولاً دارای نقوش ظریفتر، خطوط منظمتر و بافت متراکمتری هستند. در بسیاری از این فرشها از نخهای نازکتر استفاده میشود و ارتفاع پرز نیز کمتر است.
- امکان اجرای نقوش پیچیده و ظریف
- نمایش دقیقتر گلها و جزئیات
- بافت منظمتر
- زمان بافت طولانیتر
- نیاز به مهارت بیشتر بافنده
- قیمت بالاتر در شرایط مشابه
- حساسیت بیشتر هنگام نگهداری و شستشو
البته رجشمار بالا بهتنهایی نشاندهنده ارزش بیشتر فرش نیست. کیفیت پشم یا ابریشم، نوع رنگ، اصالت نقشه، سلامت فرش، قدمت و مهارت بافنده نیز بر ارزش آن تأثیر دارند.
آیا رجشمار پایین یعنی فرش بیکیفیت است؟
خیر. بسیاری از فرشهای روستایی و عشایری بافت درشتتری دارند، اما به دلیل پشم مرغوب، رنگهای زیبا و نقوش اصیل از ارزش بالایی برخوردارند.
فرشهای رجشمار پایینتر معمولاً نقوش بزرگتر، پرز بلندتر و ظاهر سنتیتری دارند و در بعضی نمونهها نرمتر و ضخیمتر هستند.
اصطلاح «لا» در فرش چیست؟
«لا» اصطلاحی است که بیشتر برای معرفی فرش دستباف نائین استفاده میشود و به تعداد رشتههای تشکیلدهنده نخ چله ارتباط دارد.
در بازار فرش نائین معمولاً با اصطلاحات زیر روبهرو میشویم:
- نائین ۴ لا
- نائین ۶ لا
- نائین ۹ لا
- نائین ۱۲ لا
در فرش نائین برخلاف شانه و رجشمار، عدد کمتر معمولاً نشاندهنده ظرافت بیشتر است.
برای نمونه، فرش ۴ لا معمولاً از ۶ لا ظریفتر است و فرش ۶ لا نیز نسبت به ۹ لا ریزبافتتر محسوب میشود.
البته ارزش نهایی فرش نائین تنها به تعداد لا وابسته نیست و کیفیت بافت، میزان ابریشم، نقشه، مواد اولیه و سلامت فرش نیز باید بررسی شوند.
شانه فرش چیست؟
شانه یکی از مشخصات اصلی فرش ماشینی است و تعداد ردیفهای بافت در یک متر از عرض فرش را نشان میدهد.
برای مثال:
- فرش ۵۰۰ شانه دارای ۵۰۰ ردیف بافت در یک متر عرض است.
- فرش ۷۰۰ شانه بافت ظریفتری دارد.
- فرشهای ۱۲۰۰ و ۱۵۰۰ شانه امکان نمایش جزئیات بیشتری در طرح دارند.
هرچه شانه افزایش پیدا کند، نقاط بافت کوچکتر میشوند و طرح فرش ظریفتر دیده میشود.
اصطلاح شانه در فرشهای ماشینی خانگی، کلاسیک، مدرن، گلبرجسته، سجادهای، تابلوفرش ماشینی و فرش کودک کاربرد دارد و معمولاً برای فرش دستباف استفاده نمیشود.
تراکم فرش ماشینی چیست؟
تراکم فرش ماشینی میزان فشردگی بافت در جهت طول فرش را نشان میدهد.
به زبان ساده:
- شانه با عرض فرش ارتباط دارد.
- تراکم با طول فرش ارتباط دارد.
برای مثال، عبارت ۷۰۰ شانه با تراکم ۲۵۵۰ دو مشخصه متفاوت از ساختار فرش را بیان میکند.
افزایش تراکم در کنار شانه مناسب میتواند باعث منظمتر شدن بافت، نمایش بهتر نقشه و انسجام بیشتر ساختار فرش شود. بااینحال جنس نخ، کیفیت دستگاه و نحوه تولید نیز اهمیت زیادی دارند.
فرش شانه بالا بهتر است یا شانه پایین؟
شانه بالاتر همیشه به معنای انتخاب بهتر نیست و باید محل استفاده فرش را نیز در نظر گرفت.
- فرشهای شانه بالا (۱۲۰۰ و ۱۵۰۰ شانه) معمولاً نقوش بسیار ظریف، پرز کوتاهتر و ضخامت کمتری دارند و برای پذیراییهای رسمی و دکوراسیونهای کلاسیک گزینه مناسبی هستند.
- فرشهای شانه متوسط (۷۰۰ شانه) معمولاً میان ظرافت، ضخامت و کاربرد روزمره تعادل مناسبی ایجاد میکنند و در بسیاری از خانهها برای نشیمن استفاده میشوند.
- فرشهای شانه پایینتر معمولاً ضخیمتر و نرمتر هستند و نقوش درشتتری دارند. در فضاهایی که افراد بیشتر روی فرش مینشینند، میتوانند انتخاب راحتتری باشند.
آیا تراکم بیشتر باعث ضخیمتر شدن فرش میشود؟
خیر. افزایش شانه و تراکم الزاماً باعث افزایش ضخامت فرش نمیشود.
در بسیاری از فرشهای شانه بالا از نخهای ظریفتر و پرز کوتاهتر استفاده میشود. به همین دلیل یک فرش ۱۲۰۰ شانه ممکن است از یک فرش ۷۰۰ شانه نازکتر باشد.
رجشمار، شانه و تراکم چه ارتباطی با شستشوی فرش دارند؟
ساختار فرش باید پیش از شستشو بررسی شود. یک فرش دستباف ۶۰ رج، فرش نائین ۶ لا و فرش ماشینی ۱۲۰۰ شانه را نمیتوان دقیقاً با یک روش شستشو داد.
فرشهای ریزبافت ممکن است نخهای نازک، چله ظریف، قسمتهای ابریشمی یا گرههای بسیار متراکم داشته باشند. استفاده از شوینده نامناسب، برسزنی شدید یا آبگیری غیراصولی میتواند به چنین فرشهایی آسیب برساند.
در فرش ماشینی نیز جنس نخ اهمیت دارد. فرشهای اکریلیک، پلیاستر، پلیپروپیلن و گلبرجسته واکنش یکسانی در برابر شوینده، برس و حرارت ندارند.
بنابراین روش شستشو باید بر اساس مواردی مانند:
- دستباف یا ماشینی بودن فرش
- رجشمار، شانه و تراکم
- جنس چله و پرز
- میزان ابریشم
- ثبات رنگها
- ارتفاع پرز
- میزان پوسیدگی یا رفو
- نوع لکه و آلودگی
انتخاب شود.
شستشوی تخصصی انواع فرش در قالیشویی مهباف
قالیشویی مهباف با بیش از ۷۰ سال سابقه، شستشوی انواع فرش را متناسب با جنس، بافت و شرایط واقعی آن انجام میدهد.
پیش از شستشو، کارشناسان مهباف نوع فرش را بررسی میکنند تا مشخص شود فرش دستباف، ماشینی، ابریشمی، گل ابریشم، نائین، ریزبافت یا دارای قسمتهای آسیبدیده است.
در قالیشویی مهباف:
- جنس چله، پود و پرز بررسی میشود.
- ثبات رنگهای فرش کنترل میشود.
- قسمتهای پوسیده یا رفوشده شناسایی میشوند.
- روش شستشو متناسب با فرش انتخاب میشود.
- نوع و میزان شوینده کنترل میشود.
- برسزنی بر اساس ظرافت بافت انجام میشود.
- آبگیری با توجه به سلامت چله و ساختار فرش انجام میشود.
- فرشها پس از شستشو با نور طبیعی خشک میشوند.
چرا فرشهای رجشمار بالا به شستشوی تخصصی نیاز دارند؟
فرشهای رجشمار بالا معمولاً با نخهای ظریفتر بافته شدهاند و برخی از آنها دارای چله ابریشم، گل ابریشم یا پرزهای حساس هستند.
شستشوی نامناسب ممکن است باعث پخششدن رنگها، کدرشدن ابریشم، کاهش لطافت پرز، تغییر شکل فرش، آسیب به چله و ریشه، بازشدن رفوها یا باقیماندن شوینده در بافت متراکم شود.
در قالیشویی مهباف این فرشها پیش از شستشو کارشناسی میشوند تا فشار، شوینده و روش آبگیری بر اساس ساختار همان فرش انتخاب شود.
شستشوی فرشهای ماشینی پرتراکم
فرشهای ماشینی با شانه و تراکم بالا ممکن است پرز کوتاه و بافت فشردهای داشته باشند. خارجکردن آلودگی و مواد شوینده از میان این الیاف به شستشوی اصولی نیاز دارد.
در قالیشویی مهباف نوع نخ فرش بررسی میشود تا شستشو باعث زبری، کدرشدن، تغییر حالت پرز یا آسیب به قسمتهای گلبرجسته نشود.
فرشهای ۷۰۰، ۱۰۰۰، ۱۲۰۰ و ۱۵۰۰ شانه بر اساس جنس نخ و شرایط واقعی فرش شسته میشوند، نه فقط عدد درجشده روی برچسب.
خشککردن فرش با نور طبیعی در قالیشویی مهباف
خشکشدن کامل فرش یکی از مراحل مهم شستشو است. باقیماندن رطوبت میتواند باعث ایجاد بوی نامطبوع، موجدارشدن، آسیب به ریشه و فراهمشدن شرایط مناسب برای کپک شود.
در قالیشویی مهباف فرشها پس از شستشو در محیطی بهداشتی و با استفاده از نور طبیعی خشک میشوند تا رطوبت آنها بهطور کامل خارج شود و لطافت و شادابی فرش حفظ شود.
جمعبندی
رجشمار، لا، شانه و تراکم اصطلاحات یکسانی نیستند.
رجشمار برای بیان ظرافت فرش دستباف استفاده میشود. لا بیشتر مربوط به فرش دستباف نائین است و در آن عدد کمتر معمولاً نشاندهنده ظرافت بیشتر است. شانه و تراکم نیز از مشخصات اصلی فرش ماشینی هستند.
عدد بالاتر همیشه به معنای فرش بهتر نیست. کیفیت الیاف، نوع بافت، ضخامت، سلامت فرش، اصالت نقشه و محل استفاده نیز باید بررسی شوند.
این تفاوتها هنگام شستشو اهمیت بیشتری پیدا میکنند، زیرا هر فرش متناسب با ساختار خود به روش متفاوتی برای شستشو و خشککردن نیاز دارد.
قالیشویی مهباف با کارشناسی پیش از شستشو، روش مناسب را برای فرشهای دستباف، نائین، ابریشمی، ریزبافت و فرشهای ماشینی با شانه و تراکم مختلف انتخاب میکند.
📞 برای دریافت مشاوره و ثبت سفارش شستشوی تخصصی فرش:
۰۲۱۴۴۰۰۸۵۳۹
۰۲۱۸۸۶۸۰۴۶۲
۰۹۹۰۷۵۰۰۸۹۰
قالیشویی مهباف؛ بیش از ۷۰ سال تجربه در حفظ زیبایی و ارزش فرشهای شما
سؤالات متداول
تفاوت رجشمار و شانه چیست؟رجشمار برای فرش دستباف و شانه برای فرش ماشینی استفاده میشود. هر دو میتوانند ظرافت بافت را نشان دهند، اما شیوه اندازهگیری آنها متفاوت است.
فرش نائین ۶ لا بهتر است یا ۹ لا؟از نظر ظرافت، فرش ۶ لا معمولاً ریزبافتتر از فرش ۹ لا است؛ اما کیفیت مواد اولیه، نقشه، سلامت فرش و مهارت بافنده نیز اهمیت دارد.
آیا فرش ۱۲۰۰ شانه از ۷۰۰ شانه بهتر است؟فرش ۱۲۰۰ شانه ظریفتر و معمولاً نازکتر است، اما فرش ۷۰۰ شانه میتواند برای استفاده روزمره و محیط خانوادگی انتخاب مناسبتری باشد.
کنترل رنگ، شوینده، آبگیری و خشکشدن آنها به تجربه بیشتری نیاز دارد.
آیا قالیشویی مهباف فرشهای نائین و ریزبافت را میشوید؟بله. فرشهای نائین، رجشمار بالا، چله ابریشم، گل ابریشم و دیگر فرشهای نفیس در قالیشویی مهباف پیش از شستشو کارشناسی میشوند و متناسب با ساختار آنها شسته میشوند.
بدون دیدگاه